Kontak Doğaçlama’nın Tarihsel Gelişimi

(Defne Erdur’un Doktora tezinden alınmıştır.)

Kontak Doğaçlama’nın Tarihsel Gelişimi 

Tarihsel sürecine bakıldığında Kontak Doğaçlama çıkışını, post-modern dans olarak tanımlana gelen doğaçlama pratiklerinden alır.[1]

Bu form 1972’de Steve Paxton tarafından tasarlanan “Magnesium” adlı performansın sahnelenme skoru olarak Amerika’da ortaya çıkmış ve yıllar içinde gelişimini sürdürmektedir. “Steve Paxton, altmışlı yılların başında Judson Kilisesi bünyesinde araştırmalar yapan sanatçı grubun aktif bir üyesiydi ve Merce Cunningham Dans Topluluğu ile dans etmekteydi. 1972 yılında, dövüş teknikleri, uzak doğu sporları, bedensel gelişim ve farkındalık etüdleri ile minimalist deneylerden evrilen doğaçlama dans formuna “kontak doğaçlama” adını verdi.”[2] Yıllar içinde Kontak Doğaçlama Steve Paxton’ın bireysel araştırmalarından öteye geçerek kolektif olarak gelişti ve yaygınlaştı. Şöyle ki:

“Ocak 1972’de, Oberlin Koleji’nde bir Grand Union inzivası sırasında, Steve Paxton 11 erkeğin birbirlerini on dakika boyunca fırlattığı, yakaladığı, savurduğu ve çarpıştırıp birbirlerinin üstüne düşürdüğü bir iş ortaya çıkardı. Ardından bir kaç dakika boyunca öylece durdular. Bu dansın adı “Magnesium” olarak anıldı.

O bahar Steve, Bennington Koleji’nde öğretmenlik yaparken Leon Felder ve Nita Little adında iki öğrenciyle tanıştı – ki onlar da kendisi gibi hareketi etkileyen fiziksel güçler, kaldırma araştırmaları, düşüş ve  karşılıklı destek ile ağırlık alışverişi gibi konularda benzer bir merak içindeydiler. Haziran 1972’de Change Inc.’den aldığı fon ile  Steve, “Magnesium” çalışmasında ilk kez ortaya çıkan iletişim prensipleri ve potansiyelini araştırmak için, kendi sözleriyle “bir iki yıllık öğretmenliği süresince tanıştığı en iyi atletlerden” oluşan 15 kişilik kadınlı erkekli bir grup topladı. İlk hafta provalar ile geçti. İkinci hafta sürecin halka açık sunumu günde 5 saat sürecek şekilde New York’taki Weber Galerisi’nde oldu. Bu etkinliğe Kontak Doğaçlama adını verdiler. Katılımcılar arasında; Laura Chapmen, Steve Christiansen (video), Barbara Dilley, Leon Felder, Mary Fulkerson, Danny Lepkoff, Nita Little, Alice Lusterman, Curt Siddal, Nancy Stark Smith, Nancy Toph ve David Woodberry vardı.”[3]

Simone Forti tarafından, kendisinin ilk izlenimleri üzerine, “sanat-spor” olarak isimlendirdiği bu form[4], erken dönem performansları izleyenler tarafından hararetle öğrenilmek istenmiş, dansçı ve dansçı olmayan pek çok kişiyi dansa davet etmiştir. Postmodern dans türleri arasından özgün bir şekilde ayrışan Kontak Doğaçlama bugün dünyanın pek çok ülkesinde farklı disiplinlerden gelen takipçilerince pratik edilmektedir.[5]

Lisa Nelson ve Nancy Stark Smith’in “kısa bir tarihçe” yazılarında[6] belirttikleri üzere bu ilk etkinlikten ilham alan çalışmalar hızla devam eder. 1973 yılının başlarında Steve Paxton, Curt Siddall, Nancy Stark Smith, Nita Little ve Karen Randler “Siz Gelin, Biz Size Ne Yaptığımızı Gösterelim” adı altında Kontak Doğaçlama performanslar ve atölyeler düzenlemek üzere Amerika’nın batı yakasında paylaşımlar gerçekleştirirler. Bu paylaşımlarda performansların ambiyansı gayri resmi olmaya devam eder. Müzik, özel ışıklandırma veya kostüm olmadan, izleyiciler çember halinde otururken, düet ve üçlü danslarla geçişen sololar halinde sunumlar gerçekleştirirler.

Avrupa’ya geçişleri ise Haziran 1973’de yine Steve Paxton’un ön ayak olması ile Roma’daki L’Attico Galerisi’de gerçekleşen Kontak Doğaçlama Performansı ile olur.

1974 yılı geldiğinde Nita, Curt ve Nancy, San Fransisco Körfez Bölgesinde bu dans formunu başkalarına öğretmeye, daha fazla dans eşi yaratmaya ve çalışmaların genişleyebilmesi için gerekli ortamı geliştirmeye girişirler. Steve Paxton’ın da katılımıyla, 1975 yılında ilk resmi Kontak Doğaçlama Kumpanyası olan ReUnion kurulur. Bu ekip yılda bir kez bir araya gelmek ve batı yakasında performans ve derslerden oluşan bir tur gerçekleştirmek üzere çalışmaya devam eder.

Kontak’ın gelişimine dair diyalog kısa sürede yüzlerce başka bireyi ve grubu da içine dahil eder. 1975’te Contact Newsletter[7] olarak başlayan bugün Contact Quarterly[8] olarak devam etmekte olan ve Kontak Doğaçlama alanında yıllardır makale, kitap ve dvd gibi yayınlarla camiayı destekleyen oluşum, ReUnion bünyesinde, Nancy Stark Smith tarafından derlenip hazırlanır. Dergi, Kontak öğretmenleri, performansçıları ve uygulayıcılarına iletişim imkanı sağlamak adına 1975’den itibaren düzenli ve kolektif olarak yayınlanmaya devam eder ve gelişen, dönüşen deneyimlerin ve paylaşılan bilgilerin farklı coğrafyalara dağılmasında etkin bir role sahip olur. Kontak Doğaçlama’nın yüzlerce kişi arasında geçen bir diyalog olarak araştırılması, gelişmesi ve dönüşmesi böylece sağlanmış olur.

[1] S. BANES, Terpsichore in Sneakers: Post-Modern Dance, 120

[2] Ş. SELIŞIK AKSAN, G. ERTEM, Yirminci Yüzyılda Dans Sanatı: Kuram ve Pratik, 120

[3] N. Stark SmIth, Contact Quarterly’s Contact Improvisation Source Book, 52

[4] NOVACK, Sharing the Dance : Contact Improvisation and American Culture, 191

[5] A.g.k 191

[6] Bkz. (3) N. Stark SmIth & L. Nelson, 2

[7] Kontak Haber Bülteni

[8] Kontak üzerine 3 ayda bir çıkan derginin adı

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s