Kontak Doğaçlamanın Eğitimsel Değeri

 

-Please click on the images for English original texts-

Kontak Doğaçlama’nın gelişimine ve bu alanda eğitmenlerin bilgi paylaşımına bir platform olmayı amaçlamış olan Contact Quarterly Dergisi, bu formun çıktığı ve geliştiği yıllarda birçok dansçı ve eğitmenin düşünce ve araştırmalarına yer vermiştir. 1997’de ise  1975-1992 yılları arasında yayınlanan yazılardan bir seçkiyi Kontak Doğaçlama – Kaynak kitabı (Contact Improvisation – Source book) olarak basmıştır.

Burada bu kitaptan bazı kısa tercümelere Türkçe okurlar için Defne Erdur‘un derleme ve redaksyonları ile yer veriyor olacağız.

CQ/CI Source book*, sy. 55  (Vol.5, 1979-1980)  – Tercüme: Zeynep Koca ve Veysel Özdemir

Üniversite Öğrencileri için Kontak Doğaçlamanın Eğitimsel Değeri

Bu rapor, Daniel Lepkoff tarafından yazılmış ve 29 Kasım 1979’da Hampshire Üniversitesi Eğitim Politikaları Komitesine gönderilmiştir.

CI sourcebook 55

Kontak doğaçlama bir hareket tekniğidir. Bale ve modern danstan çok daha genç bir dal olsa da zenginliğini ve derinliğini kanıtlamıştır. Hem yeni başlayanları eğitebilecek hem de bu alanda deneyimli kişileri zorlayabilecek fiziksel bir ilerleme yolu açmaktadır. Kontak doğaçlama öğrencileri hareket dünyasına çok hızlı bir giriş yaparken üç veya dört ders içinde hareket biçimlerinde, güçlerinde ve hassasiyetlerinde önemli değişiklikler yaşanır. Bu özelliğiyle söz konusu teknik tiyatro öğrencisi olan ve dansçı olmayan kişiler için özellikle istenen bir niteliktedir.

Kontak doğaçlama ile kazanılan beceriler asla sadece biçimle sınırlı değildir. Derin bir ağırlık, hareket akışı ve güç kullanımı anlayışı; bale, modern dans veya diğer fiziksel disiplinlerde çalışmayı arzulayanlar için oldukça yardımcıdır. Doğaçlama ve hareket keşfi süreçlerine dahil olan fiziksel ve zihinsel durumlara yoğun biçimde maruz kalmak, çalışmalarına başlamak üzere materyal toplama arayışlarında olan koreograflara yardımcı olabilir.

Kontak doğaçlama doğrudan kişinin varoluşunu güçlendirir. Kişi bir yandan gözlerinin gördüğünü, kulaklarının işittiğini ve teninin hissettiğini duyumsarken zihninin de algıladığını fark etmeye başlar. Bu dans formunu pratik eden kişi özellikle bir başkasıyla yakın fiziksel ilişki içindeyken sinir sisteminin durumunu tecrübe eder ve gözlemler. Bu da kişinin algısal gerçekliği üzerinde bir kontrol faktörü doğurur. Söz konusu kontrol ve odaklanma yeteneği, gücü geliştirme idmanıdır. Kişisel güç, varoluşun sağlamlığı hem bir performans durumununda hem de gündelik hayatta büyük önem taşır.

CI sourcebook 55 imageKontak doğaçlama iki insan veya bir grup arasında temel fiziksel güveni filizlendirir. Dansın formu kişinin partnerine yönelik bir dikkat ve ilgi gerektirdiğinden hassasiyet ve özgüveni geliştirir. Bu güven ve özgürlük duygusu sayesinde bir başka insanla yaratıcı biçimde çalışmak üzere zengin ve verimli bir zincir tetiklenmiş olur. Bu ortama dair bilgi ve deneyim; insanların beraber çalıştığı her yerde, sahnede canlandırma yapan oyuncular arasında veya bir performans sergileyen dansçılar üzerinde yardımcı etkiye sahiptir.

Bu dans formunda gelişen ilişkiler cinsiyet rolleri tarafından yaratılan sınırları aşar; erkeklerin erkeklerle, kadınların kadınlarla dansettiği gibi erkekler de kadınlarla danseder. Cinsel olmayan, derin ve dürüst bir fiziksel temas bağlamını her iki cins açışından da tam bir eşitlikle keşfetmeye olanak tanıyan başka bir sanat dalı bilmiyorum. Bu dans formunda erkeklerin kadınları kaldırdığı kadar kadınlar da erkekleri kaldırır. Kadınlar, onlara hemen hemen hiç önerilmeyen güç egzersizlerini öğrenirlerken, erkekler de yumuşak, uyumlu ve rekabetçi olmayan duruşu öğrenirler. 80 kiloluk bir adamın 40 kiloluk bir kadın tarafından kolaylıkla ve bütünüyle desteklenebilmesi her iki eş için de ilham vericidir. Ve tabii, geleneksel cinsiyet rollerinden kurtulmanın yarattığı güven, birlikte çalışmak isteyen her türden sanatçı grubu için daha rahat ve akışkan bir ortam sağlar.

Kontak doğaçlamanın özellikle üniversite öğrencileri için yararlıdır. Üniversite öğrencileri kendilerini yoğun bir geçiş döneminde bulurlar. Yetişkin oldukları imgesi ve gerçeği ile yüzyüze gelmeye bağlarlar. Cinsel ilişkilerin psiko-politikasını dikkatle incelerler. Bu dans biçimi onlara birbirleriyle derinden ve dürüstçe etkileşimde bulunabilecekleri ayakları yere basan, basit ve net bir fırsat verir. Kişinin başkaları ile ilişkide olan halini, tehditkar olmayan ve sürekli ne olup bittiğini açıklama ya da formülize etme çabası gerektirmeyen bir ortamda, tecrübe etmesi için bir referans noktası ya da bir forum vazifesi görür. Bu biçimin duygusal bir destek olarak değerine en güçlü kanıt bizzat öğrencilerin bu biçime karşı duyduğu çekimdir. Tecübe etmek ve genişlemek istiyorlar. Bu biçim onlara ileri gitme fırsatını sunuyor.

Kontak doğaçlama dans dünyasında, seyirciler ve eleştirmenler tarafından büyüleyici ve uyarıcı bir performans tecrübesi olarak görülen, kayda değer bir akım haline geldi. Pek çok yeni dansçı ve aktör, bu biçimle çalışırken edindikleri becerileri, sanatsal çalışmalarını ilerletmek için kullanıyor.
Hem tiyatro eğitimi alan bir aktör ya da klasik dans eğitimi alan bir dansçı için destekleyici bir disiplin olarak değeri düşünüldüğünde,
hem de yeni ve geçerli bir dans biçimi olarak varlığı göz önüne alındığında, kontak doğaçlamayı herhangi bir üniversitenin ders programının daimi bir parçası olarak önermekte herhangi bir çekince duymuyorum.

Daniel Lepkoff

 

*Kontak Doğaçlama’nın gelişimine ve bu alanda eğitmenlerin bilgi paylaşımına bir platform olmayı amaçlamış olan Contact Quarterly Dergisi, bu formun çıktığı ve geliştiği yıllarda birçok dansçı ve eğitmenin düşünce ve araştırmalarına yer vermiştir. 1997′de ise  1975-1992 yılları arasında yayınlanan yazılardan bir seçkiyi Kontak Doğaçlama – Kaynak kitabı (Contact Improvisation – Source book) olarak basmıştır. Bu metin bu kaynaktan Türkçe okurlar için tercüme edilmiştir.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s